Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Dr. Fatih Karahan’ın 26 Mart 2025 tarihinde yaptığı sunum, hem küresel gelişmeleri hem de Türkiye özelinde ekonominin gidişatını anlamak için kritik bilgiler içeriyor. Raporu herkesin rahatça anlayabileceği bir şekilde özetledim. Başlayalım!

🌍 1. KÜRESEL EKONOMİ: DALGALI AMA UMUTLU

• Dünya ekonomisinde toparlanma sinyalleri var. Özellikle hizmet sektörü biraz daha güçlü görünürken, imalat sanayi hâlâ kırılgan durumda.
• Ticaret politikalarında belirsizlik artıyor. Ülkeler arası gerginlikler, tarifeler ve korumacılık yeniden yükselişte.
• Emtia fiyatları (özellikle enerji) dalgalı. Bu da hem üretici maliyetlerini hem de ülkelerin enerji faturalarını etkiliyor.
• ABD ve Avrupa merkez bankaları, yüksek faiz oranlarını artık biraz gevşetmeye hazırlanıyor. Yani sıkı para politikası yavaş yavaş yumuşuyor.

📈 2. TÜRKİYE’DE İKTİSADİ FAALİYET: YAVAŞ VE DENGELİ

• 2024 yılında iç talep ve ihracat dengelendi. Yani insanlar tüketmeye devam ederken ihracat da toparlanıyor.
• Sanayi ve hizmet sektörlerinde toparlanma var. Üretim artışı, ekonominin tekrar canlandığını gösteriyor.
• Perakende satışlar ve kartla harcamalar, son dönemde biraz dirençli olsa da yavaşlamaya başlamış.
• Cari açık (ülkenin dış ticaret açığı) son yılların en düşük seviyelerinde. Bu da dış borç risklerini azaltıyor.
• Türkiye’nin Avrupa’ya ihracattaki payı artıyor. Yani Avrupa’nın ithalat yaptığı ülkeler arasında Türkiye öne çıkıyor.

📉 3. ENFLASYON: DÜŞÜŞ BAŞLADI AMA ZORLU YOL

• Enflasyon Şubat 2025’te %39,1 olarak ölçüldü. Mayıs 2024’te %75,5 olan enflasyona göre ciddi bir düşüş var.
• Özellikle mal fiyatlarında düşüş hızlı olurken, hizmet sektöründeki fiyatlar (kira, eğitim, ulaşım gibi) daha yavaş iniyor.
• Hizmet kalemlerinde geçmişe endeksleme (yani geçmiş enflasyona göre zam yapma alışkanlığı) fiyatları yüksek tutuyor.
• Üretici fiyatları ve inşaat maliyetleri yavaşlamaya başladı. Bu da gelecekteki enflasyonun daha kontrollü olabileceğine işaret ediyor.
• Beklentilerde iyileşme var. Hem reel sektör hem de halk, 12 ay sonra enflasyonun düşeceğine inanıyor. Bu da TCMB için olumlu bir sinyal.

💸 4. PARA POLİTİKASI VE SON GELİŞMELER: SERT ÖNLEMLER

Mart 2025’te piyasalarda ciddi oynaklıklar yaşandı. Dolar/TL kurunda, tahvil faizlerinde ve CDS primlerinde artış görüldü.
Bu yüzden Merkez Bankası:

• Ara PPK toplantısı yaparak, gecelik borç verme faizini %44’ten %46’ya çıkardı.
• Ancak politika faizi sabit kaldı: %42,5
• Ayrıca TL ve döviz piyasalarında likidite önlemleri aldı:

1. Repo ihalelerine ara verdi,
2. TL depo ihalelerinin vadeleri uzatıldı,
3. Yeni vadeli döviz satış işlemleri başlatıldı,
4. 91 güne kadar vade ile likidite senetleri ihraç edildi.

Amaç: Piyasaları sakinleştirmek, kuru ve enflasyonu kontrol altında tutmak.

📌 ÖZETLE NE ANLATTILAR?

• Türkiye ekonomisi yavaş ama istikrarlı bir toparlanma sürecinde.
• Enflasyon düşüyor, fakat özellikle hizmet tarafında bu süreç yavaş ilerliyor.
• Cari açık kontrol altında ve ihracat toparlanıyor.
• TCMB, piyasadaki oynaklıklara kararlı ve sert önlemlerle yanıt veriyor.
• Enflasyon beklentileri düşüyor, bu da Merkez Bankası’nın güven kazanmakta olduğunu gösteriyor.