Bu hafta Türkiye ekonomisinde dikkat çeken gelişmeleri kısa ve öz bir şekilde özetleyerek, genel bir ekonomik görünüm sunuyoruz.

1. Büyüme Verileri ve GSYH Performansı

Türkiye ekonomisi, 2024 yılı sonunda %3,2 büyüme kaydetti. Bu oran, önceki yılın (%5,1) altında kalarak ekonomik aktivitede yavaşlama sinyalleri veriyor. Kişi başına milli gelir 15.463 dolara ulaştı, ancak bu artış büyük ölçüde döviz kuru dalgalanmalarıyla şekillendi.

* Sanayi ve inşaat sektörleri büyümeye olumlu katkı sağladı, ancak hizmetler sektöründeki daralma büyümeyi baskıladı.

* Özel tüketim harcamaları %25,8 arttı, ancak yatırımlarda yavaşlama gözlemlendi.

* Dış ticaret açığı genişlemeye devam ediyor, ithalattaki azalmaya rağmen ihracatın da aynı hızda gerilemesi nedeniyle denge sağlanamıyor.

2. Enflasyon ve Döviz Kurları

TÜFE yıllık bazda %39,05 olarak gerçekleşti, enflasyonist baskı devam ediyor. Üretici fiyatları da benzer bir trend izleyerek %25,21 arttı.

* Gıda fiyatlarındaki yükseliş devam ediyor. İşlenmemiş gıda fiyatlarında %33,75 artış görülürken, taze meyve ve sebzede %40,82’lik bir yükseliş kaydedildi.

* Döviz kurları yükseliş trendinde: Mart 2025 itibarıyla dolar/TL kuru 36,96 ve Euro/TL kuru 37,58 seviyesine ulaştı.

* Merkez Bankası’nın reel kur endeksi 75,30’a yükseldi, bu da TL’nin değer kaybının reel olarak sürdüğünü gösteriyor.

3. Dış Ticaret ve Cari İşlemler Dengesi

Türkiye’nin ihracatı yılın ilk iki ayında %2,1 artarak 41,9 milyar dolara çıktı. Ancak ithalat %3,6 düşerek 344 milyar dolara geriledi.
* Dış ticaret açığı hala yüksek: 2024 yılında dış ticaret açığı 82,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

* Enerji ithalatı %5,1 düşerek 65,6 milyar dolara geriledi.

* Cari açık azaldı: 2025’in başında cari işlemler dengesi -3,79 milyar dolar açık verdi, ancak 2024’e kıyasla daha düşük bir seviyede.

4. İstihdam ve Gelir Dağılımı

İşgücü piyasası karışık sinyaller vermeye devam ediyor. İşsizlik oranı %8,4’e geriledi, ancak iş gücüne katılım oranı da düştü.

* İstihdam edilen kişi sayısı 32,5 milyon oldu.

* Sanayi istihdamı hafif artış gösterdi, hizmet sektöründe zayıflama yaşandı.

* Asgari ücret Ocak 2025 itibarıyla net 22.104 TL’ye çıktı. İşveren maliyeti ise 31.921 TL seviyesinde.

4. Bankacılık ve Mali Piyasalar

Bankacılık sektöründe kredi büyümesi yavaşlıyor, faiz oranları yükseliyor.

* Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları artış göstermeye devam ediyor.

* Kamu borcu artarken, hazine iç borçlanma faizleri yükseldi.

* Banka mevduatlarında TL’nin payı %45 seviyesine çıktı, ancak dolarizasyon etkisi hala yüksek.

5. Piyasaların Beklentileri ve Güven Endeksleri

Ekonomik güven endeksi 99,2’ye geriledi, bu da yatırımcıların ekonomiye olan güveninin zayıfladığını gösteriyor.

* Tüketici güven endeksi 82,1 seviyesinde, düşük ancak yatay bir seyir izliyor.

* Sanayi üretim endeksi son 3 ayda %1,2 artarak hafif toparlanma gösterdi.

* Piyasa katılımcılarının yıl sonu büyüme beklentisi %3,1 seviyesinde.

Sonuç ve Genel Değerlendirme

📌 Türkiye ekonomisi 2025’e dalgalı bir başlangıç yaptı. Enflasyon hala yüksek ve tüketici güveni zayıf, ancak cari açıkta azalma ve büyümenin devam etmesi olumlu gelişmeler.

📌 Önümüzdeki dönemde Merkez Bankası’nın faiz politikası belirleyici olacak. Döviz kurlarındaki dalgalanma ve dış ticaret açığının seyrine bağlı olarak ekonomik riskler yeniden şekillenebilir.

📌 Özellikle hizmetler ve imalat sektöründeki gelişmeler yakından takip edilmeli. Yılın ikinci çeyreğinde daha net sinyaller almak mümkün olacak.

🔎 Türkiye ekonomisinde gelişmeleri takip etmeye devam edin! 🚀

1. Ekonomik Büyük Resim: Büyüme ve Milli Gelir
GSYH ve Büyük Ekonomik Göstergeler* 2024 yılında GSYH 43.4 trilyon TL olarak gerçekleşti.

* Dolar bazında 1.32 trilyon dolar seviyesine ulaştı.

* Büyük çapta büyük ekonomi segmentleri: Sanayi (%20), Hizmetler (%63), Tarım (%5).

* Kârlılık ve sermaye akışlarına göre, ihracat ve yatırım kritik alanlar olmaya devam ediyor.

2. Enflasyon ve Fiyat Hareketleri

Tüketici ve Üretici Enflasyonu

* Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE): 2025 Şubat ayında yıllık bazda %28.3 olarak gerçekleşti.

* Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE): Yıllık %42.6 seviyesine ulaştı.

* En büyük fiyat artışları enerji, gıda ve ulaşım kalemlerinde görüldü.

* Fiyat baskılarının 2025 yılının ikinci yarısında hafiflemesi bekleniyor.

3. Döviz Kurları ve Para Politikası

Dolar/TL ve Merkez Bankası Politikası

* Dolar/TL kuru 36.37 seviyesinde istikrar kazandı.

* TCMB politika faizi %45 olarak sabit tutuldu.

* TL’nin stabil kalması için rezervler ve faiz politikaları kritik rol oynuyor.

* Yıl sonu dolar kuru beklentisi 42.88 TL olarak açıklandı.

4. Dış Ticaret ve Cari Açık

İhracat, İthalat ve Ticaret Dengesi

* Ocak 2025 itibariyle ihracat 25.4 milyar dolar, ithalat 32.8 milyar dolar olarak kaydedildi.

* Açık 7.4 milyar dolar seviyesine ulaştı.

* Otomotiv ve teknoloji ihracatı artış gösterirken, enerji ithalatı en büyük dış ticaret gideri oldu.

5. Bankacılık ve Finansal Piyasalar

Faiz Oranları ve Kredi Büyümeleri

* TL kredilere uygulanan faiz %62 seviyesine yükseldi.

* Ticari kredilerde daralma yaşanırken, bireysel kredi ve kredi kartı borçlanmaları artış gösterdi.

* Takibe düşen krediler artmaya devam ediyor, ancak bankalar bütçelerini dengeli yönetiyor.

6. İstihdam ve Gelir Dağılımı

İşsizlik ve Gelir Eşitliği

* İşsizlik oranı %9.6 olarak açıklandı.

* Genç işsizlik oranı %18.4 ile hala yüksek.

* Asgari üret 2025 yılı itibariyle 21.500 TL oldu.

* Enflasyonun gelir dağılımına etkisi hâlâ en önemli sorun.

7. Piyasa Beklentileri ve Ekonomik Duyarlılık

Güven Endeksleri ve Beklentiler

* Ekonomik güven endeksi 99.7 seviyesinde stabil.

* Tüketici güven endeksi 81.0 olarak görüldü, bu da hane halkının ihtiyatlı davranmaya devam ettiğini gösteriyor.

* Reel Kesim Güven Endeksi 102.6 ile olumlu bir seyirde ilerliyor.

Genel Değerlendirme

* Büyük resimde ekonomide bir dengesizlik devam ediyor: Enflasyon yüksek, dış ticaret açığı büyük, döviz kurları yüksek seviyede.

* Sanayi ve hizmet sektörleri büyümeye devam ediyor, ancak maliyet baskısı hissediliyor.

* Merkez Bankası’nın kararları piyasaları şekillendirmeye devam edecek.

* Gelecek 6 ayda TL’nin değer kaybına karşı önlemler artabilir.

* Firmalar yatırım planlarında kredi ve finansman zorluklarını dikkate alarak hareket etmeli.

* Tüketiciler ve işletmeler enflasyona karşı gelir planlamalarını dikkatle yapmalı.

Son Söz: 2025’in ilk çeyreği ekonomi için zorlu ancak dengelenme sürecinin devam ettiği bir dönem olacak. Gözler, Merkez Bankası politikaları ve dış piyasa hareketlerinde olmaya devam edecek.
Kaynak: www.sbb.gov.tr/turkiye-ekonomisinde-haftalik-gelismeler-ve-genel-gor unum-28022025/

GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Türkiye ekonomisinin büyüklüğü ve performansı, GSYH verileriyle değerlendirilmektedir. Son verilere göre GSYH, cari fiyatlarla 26.5 trilyon TL’ye ulaşmış olup, %5,1 oranında bir artış görülmüştür.

Kârşılaştırmalar:

* 2021 yılında %11,4 olan GSYH artışı, 2022’de %5,5 olarak gerilemiştir.

* 2023’te ise bu oran %5,1 seviyesinde gerçekleşerek istikrarlı bir artış göstermiştir.

Ana sektörler bazında:

* Sanayi sektörü %19 pay ile ekonomik faaliyetlerde önemli bir yer tutmaktadır.

* Hizmetler sektörü %57 ile en büyük katkıyı sunmaktadır.

* Tarım sektörü %3,9 seviyesinde kalmıştır.

* İnşaat sektörü %6,5 oranında büyümeye devam etmektedir.

ÜRETİM VE TALEP GÖSTERGELERİ

Sanayi üretimi, 2024 yılının aynı dönemine göre %2,3 oranında artış göstermiştir. Ancak sektörel bazda değerlendirildiğinde imalat sanayiinde %2,8, enerji üretiminde %3,5 artış kaydedilmiştir. Madencilik sektöründe ise %1,8 oranında bir daralma söz konusudur.

Talepler incelendiğinde:

* Otomobil satışları %56,5 oranında artmış ve iç talebin güçlü kaldığı görülmüştür.

* Beyaz eşya satışlarında %1,7’lik bir artış söz konusu olmuştur.

* Elektrik talebi %4,5 azalmıştır, bu durum sanayi üretimindeki bazı yavaşlamaların habercisi olabilir.

PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ VE GÜVEN ENDEKSLERİ

* Tüketici güven endeksi 2025 Ocak ayında 82,1 seviyesine ulaşmıştır.

* Ekonomik güven endeksi 99,7 olarak iyimserlik sinyali vermektedir.

* Reel kesim güven endeksi 102,6 olarak olumlu seyrini korumuştur.

ENFLASYON VE DÖVİZ KURU

* TÜFE aylık bazda %3,23 artarken, yıllık bazda %28,3 seviyesinde kalmıştır. Enflasyon beklentileri yıl sonu itibariyle %25 seviyelerine gerilemesi beklenmektedir.

* Döviz kurlarında dalgalanmalar devam etmektedir. USD/TRY kuru 36,37 TL seviyesinde olup, yıl sonu beklentisi 42,88 TL olarak öngörülmüştür.

DIŞ TİCARET VE CARİ AÇIK

* İhracat %3,9 oranında artmıştır, ancak ithalat %5,8 oranında azalmıştır.

* Cari açık -18,8 milyar dolar seviyesine gerileyerek ekonomik dengelenmenin sürebileceği sinyalini vermektedir.

BANKACILIK VE MALİ PİYASALAR

* Merkez Bankası politika faizi %45 seviyesinde sabit kalmıştır.

* Kredi faizleri tüketici kredilerinde %3,2 oranında artış göstermiştir.

* Mevduat faizleri %40 seviyelerinde seyretmektedir, bu da tasarruf sahipleri için cazip bir ortam yaratmaktadır.

GENEL DEĞERLENDİRME

Bu hafta Türkiye ekonomisinde GSYH büyüklüğü 26.5 trilyon TL’ye ulaşmış, sanayi ve hizmet sektörleri büyümeye devam etmiştir. Enflasyon hala yüksek seviyelerde olsa da düşüş eğilimine girmiştir. Cari açıkta daralma görülürken, döviz kurlarındaki oynaklık devam etmektedir.

Gelecek beklentileri:

* Enflasyonun yıl sonuna kadar %25 seviyelerine gerilemesi beklenmektedir.

* Döviz kuru baskısının süreceği ve USD/TRY’nin 42 TL’yi görebileceği tahmin edilmektedir.

* Sanayi üretimi ve tüketici talebinin büyümeye devam etmesi beklenmektedir.

Türkiye ekonomisinin gidişatında kademeli iyileşme sinyalleri alınmaktadır, ancak döviz ve faiz tarafındaki belirsizlikler yakından takip edilmelidir.
Kaynak: www.sbb.gov.tr/turkiye-ekonomisinde-haftalik-gelismeler-ve-genel-gor unum-21022025/