Ekonomik Gündem – 14 Mayıs 2025
[vc_row][vc_column][vc_column_text]
ABD ile Çin arasında yaşanan ticaret geriliminin 90 günlük geçici bir uzlaşıyla son bulması, küresel piyasalarda pozitif fiyatlamaları beraberinde getirmiştir. Trump’ın tarifelerde yumuşamaya gitmesi, resesyon beklentilerini azaltırken, özellikle S&P 500 başta olmak üzere borsalarda sert yükselişlerin yaşandığı bir dönem geride bırakılmıştır. Ayrıca ABD’de açıklanan Nisan ayı TÜFE verisinin tahminlerin altında kalması, Fed faiz indirimi beklentilerini yeniden canlandırmıştır.
🏛️ ABD ve Çin Arasında Geçici Uzlaşı: Risk İştahı Genişliyor
Trump yönetiminin 90 günlük geçici tarife indirimi kararı, Çin’in ise karşılıklı olarak ABD mallarına uyguladığı vergileri azaltması piyasalarda bir “ateşkes” havası yaratmıştır. Çin’in Boeing teslimat yasağını kaldırması ve 14 Mayıs itibarıyla ABD ürünlerine uygulanan tarifeleri yeniden düzenleyeceğini açıklaması, jeopolitik gerilimi azaltmıştır. Bu gelişmeler, küresel ticaret görünümünde toparlanma beklentilerini desteklemektedir.
Aynı zamanda, Trump’ın Körfez ziyareti sırasında Suudi Arabistan ile imzaladığı stratejik ekonomik iş birliği anlaşması ve İran’a yönelik petrol yaptırımı tehdidi, enerji piyasalarını etkilemiştir.
📊 ABD Enflasyonu Yavaşlıyor: Fed Üzerindeki Baskı Artıyor
13 Mayıs’ta açıklanan ABD TÜFE verisi, piyasa beklentilerinin altında kalmıştır:
- Aylık TÜFE: %0,2 (beklenti: %0,3)
- Yıllık TÜFE: %2,3 (beklenti: %2,5)
- Çekirdek TÜFE: %2,8 ile beklentilere paralel
Bu veriler, enflasyonun ılımlı seyrini sürdürdüğünü ve Fed’in faiz indirimleri için manevra alanı kazandığını göstermektedir. Fed Başkanı Jerome Powell’ın Perşembe günü yapacağı konuşma, faiz patikası açısından kritik öneme sahiptir. Piyasalarda, Fed’in 2025 yılı içerisinde en az iki faiz indirimi yapabileceği beklentisi kuvvetlenmiştir.
💹 Dolar Endeksi, Faiz ve Parite Görünümü
Dolar Endeksi (DXY) 101 seviyesi üzerinde kalıcılığını korumaya çalışmakta; bu direnç kırılırsa 103 seviyelerine kadar bir hareket öngörülmektedir.
- EUR/USD paritesi 1,119 seviyelerinde yatay hareket etmektedir. 1,12 seviyesi direnç, 1,115 ve 1,111 seviyeleri destek olarak izlenmektedir.
- GBP/USD için teknik görünüm zayıflamıştır. Parite 1,309 ve 1,291 destek seviyelerine yaklaşmıştır.
- USD/JPY paritesi, doların güçlenmesiyle 151,18 seviyesine yaklaşmıştır.
🇹🇷 Türkiye’de Ekonomik Gelişmeler: TCMB ve Londra Temasları
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 13-15 Mayıs tarihleri arasında Londra’da yatırımcılarla görüşmektedir. Bu temaslar, Türkiye’nin dış finansman kaynaklarına erişimi açısından kritik önemdedir.
TCMB verilerine göre Mart 2025’te cari açık 4,1 milyar dolar olurken, altın ve enerji hariç cari denge 1,47 milyar dolar fazla vermiştir. Bu durum, dış dengede yapısal bir iyileşmeye işaret etmektedir.
TL tahvil ihalelerinde, 4 yıl vadeli TÜFE’ye endeksli kıymet %5,49 reel faizle, TLREF ise %54,57 faizle satılmıştır. TCMB’nin şahin duruşunu sürdürmesi, iç borçlanma faizlerinde yüksek seviyelerin korunmasına neden olmaktadır.
💱 USD/TRY Teknik Görünümü
Kur bu sabah 38,79 seviyesinden işlem görmektedir. Teknik olarak 38,50 – 38,00 destek; 39,00 – 39,50 direnç seviyeleri olarak öne çıkmaktadır. Doların güç kazanması, gelişmekte olan para birimlerini baskı altında bırakmaktadır.
📈 BIST-100: 10.000 Psikolojik Eşiği Hedefleniyor
BIST-100 endeksi, haftaya sert yükselişle başladıktan sonra Salı günü %0,48’lik kayıpla 9.700 seviyesinde kapanmıştır. Kâr realizasyonlarının etkili olduğu görülmektedir. Teknik olarak:
- 9.600 ve 9.530 seviyeleri destek;
- 10.000 psikolojik direnç olarak öne çıkmaktadır.
Endeksin bu bölgelerde tutunması, yükselişin devamı açısından önem arz etmektedir.
🪙 Altın: Kar Satışlarıyla 3.200 USD Seviyesine Geriledi
Ons altın fiyatı, ticaret savaşı tansiyonunun düşmesi ve risk iştahının artmasıyla birlikte güvenli liman talebinin azalmasından olumsuz etkilenmektedir. Teknik seviyeler:
- Direnç: 3.260 – 3.300 USD
- Destek: 3.200 – 3.165 USD
Bugün yatay-sınırlı negatif seyir beklenmektedir. Özellikle İstanbul’daki Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinden çıkacak sonuçlar, altın fiyatları üzerinde belirleyici olabilir.
🛢️ Petrol: Yukarı Yönlü Sert Tepki
Ham petrol fiyatları, ABD-Çin ticaret geriliminin yumuşamasıyla birlikte haftalık bazda %8,1 yükseliş göstermiştir. Teknik göstergeler al sinyali üretmektedir. Destek ve direnç seviyeleri:
- Destek: 61,35 – 60,37 USD
- Direnç: 63,15 – 63,48 USD
Trump’ın İran’a yönelik petrol ihracatı tehdidi de fiyatlamalarda izlenmektedir.
💵 Eurobond ve CDS Görünümü
ABD TÜFE verisinin beklenti altında kalmasıyla birlikte, ABD 10 yıllık tahvil faizinde geri çekilme yaşanmıştır. Ancak Eurobond fiyatlarında belirgin bir iyileşme henüz gözlenmemektedir. Türkiye 5 yıllık CDS primi 307 ile günü tamamlamıştır. Eurobond’larda kısa vadeli işlemlerde -5 ile -6 cent arasında negatif fiyatlamalar izlenmiştir.
🧠 Genel Değerlendirme
14 Mayıs 2025 itibarıyla küresel ekonomik görünümde ticaret savaşlarına dair iyimserlik fiyatlamalara yansımaktadır. Trump’ın uzlaşıcı mesajları ve Çin ile müzakere sürecindeki ilerleme, piyasaların risk iştahını artırmakta ve özellikle hisse senedi piyasalarını desteklemektedir. ABD tarafında enflasyon verilerinin kontrol altında kalması, Fed’in yıl içinde faiz indirimlerine başlama ihtimalini artırmakta ve Dolar Endeksi üzerindeki baskıyı sınırlamaktadır.
Türkiye özelinde, cari dengenin yapısal iyileşme sinyalleri vermesi ve TCMB’nin sıkı duruşunu koruması, TL varlıklar üzerindeki güveni desteklemektedir. BIST-100 endeksinde 10.000 hedefi korunurken, kur tarafında ılımlı yukarı yönlü eğilim sürmektedir. Yurt dışı yatırımcı temasları ve 22 Mayıs’ta açıklanacak enflasyon raporu, önümüzdeki dönemde TL varlıkların yönü açısından belirleyici olacaktır.
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
Ekonomik Gündem 10 Nisan 2025
ABD Başkanı Donald Trump tarafından alınan 90 günlük tarife erteleme kararı, küresel piyasalar üzerinde ani ve güçlü bir rahatlama etkisi yaratmıştır. Özellikle Çin dışında kalan 75’ten fazla ülke için tarifelerin geçici olarak askıya alınmasıyla birlikte, yatırımcı psikolojisinde pozitif bir dönüşüm yaşanmış; küresel endekslerde sert yükselişlerin önü açılmıştır.
ABD ve Çin arasındaki ticaret gerilimi giderek tırmanırken, Çin’in ABD mallarına uyguladığı gümrük tarifesini %34’ten %84’e çıkarması piyasalarda tedirginliği artırmıştır. Ancak ABD Başkanı Trump’ın, “satın almak için harika bir zaman” açıklamasının ardından Çin’e uygulanan tarifelerin %125’e çıkarılması ve diğer ülkelere 90 gün süreyle ara verilmesi, risk iştahının yeniden canlanmasına neden olmuştur.
Küresel Endekslerde Tarihi Ralli
Alınan kararların ardından S&P 500 endeksi %9,5 artışla son yılların en güçlü günlük yükselişini kaydederken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi %12,16’lık sıçramayla dikkat çekmiştir. Avrupa’da Euro Stoxx 50 %8,69 yükselişle günü tamamlarken, Asya piyasalarında Nikkei %8’e yakın primle ralliye öncülük etmiştir. Bu yükselişlerin, ABD ve Çin dışındaki ülkelerle daha ılımlı ticaret ilişkileri kurulabileceği beklentisini kuvvetlendirdiği gözlemlenmiştir.
Brent petrol fiyatları, önceki günlerdeki düşüşlerin ardından toparlanarak 65 dolar seviyelerine geri dönmüştür. Altın fiyatlarında ise güvenli liman alımlarıyla birlikte ons başına %3’lük bir artış yaşanarak 3.079 dolar seviyesinden kapanış gerçekleştirilmiştir.
Trump’ın Tarifeleri ve Küresel Ekonomik Dengeler
Trump yönetimi tarafından alınan bu geri adımın, yalnızca piyasalarda kısa vadeli bir nefes aldırmakla kalmayacağı; aynı zamanda ticaret savaşlarının uzun vadede jeopolitik dengelere ve küresel GSYH‘ye olan etkilerinin yeniden tartışılmasına yol açacağı öngörülmektedir. Dünya Ticaret Örgütü Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala tarafından yapılan açıklamada, bu tür gümrük restleşmelerinin küresel büyüme üzerinde %7’ye varan bir negatif etki oluşturabileceği uyarısı yapılmıştır.
Makroekonomik Gündem ve Beklentiler
ABD’de bugün açıklanacak olan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve yarınki Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri, Trump’ın şubat ve mart aylarında Çin mallarına uyguladığı tarifelerin ekonomik etkilerini ilk kez gözler önüne serecektir. Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentisi, TÜFE’nin aylık %0,1, yıllık ise %2,5 oranında artacağı yönündedir.
Fed’in mart ayı toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklarda ise stagflasyon riski vurgusu öne çıkarken, ekonomik büyümede yavaşlama ve inatçı yüksek enflasyonun birlikte değerlendirildiği görülmektedir. Fed üyeleri, faizlerin sabit tutulmasının uygun olacağına kanaat getirmiştir.
Türkiye Ekonomisi ve Finansal Piyasalar
Yurt içinde bugün, Şubat ayı sanayi üretimi ve haftalık para ve banka istatistikleri açıklanacaktır. Daha önceki TÜİK verilerine göre, sanayi üretimi ocak ayında aylık bazda %2,3 azalmış, yıllık bazda ise %1,2 oranında artış göstermiştir.
TCMB tarafından açıklanan son menkul kıymet istatistiklerine göre, yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 651,88 milyon dolar, DİBS tarafında 2,388 milyar dolar ve ÖST tarafında 47,63 milyon dolar net satış gerçekleştirmiştir. Bu satış hacmi, Mayıs 2022’den bu yana kaydedilen en büyük haftalık çıkış olarak öne çıkmıştır.
Piyasa Teknik Görünümleri
EUR/USD paritesi, üçgen formasyonunun içinde sıkışmış durumda kalmış; 1.0948 seviyesinden günü tamamlamıştır. Üst bandın kırılması durumunda 1.1255 seviyesi hedeflenebilirken, alt bandın kırılması halinde 1.0846’ya kadar gerileme ihtimali doğacaktır.
USD/TRY, 38,00 seviyesindeki psikolojik direncin hemen altında 37.9650’den kapanış yapmıştır. Yukarı yönlü hareketlerde 38.1231 seviyesi direnç olarak izlenmekte; geri çekilmelerde ise 37.9553 seviyesi destek olarak önem arz etmektedir.
Ons altın, 3130 direncinden gelen satışlarla 3100 seviyesine kadar gerilemiş ancak destek bulmuştur. 3150 ve 3170 direnç seviyeleri dikkatle takip edilmeli; bu bölgelerde oluşabilecek ikili tepe formasyonuna karşı temkinli olunmalıdır.
Borsa İstanbul 100 Endeksi (BIST-100), önceki günü %2,13 düşüşle 9.275 puandan kapatmıştır. Ancak yeni günde küresel rüzgarın da etkisiyle 9500 direncine doğru bir toparlanma hareketi beklenmektedir. 9500 üzerinde kalıcılık sağlanması durumunda, 9.710 ve 9.930 seviyeleri hedeflenebilir.
Gelecek Öngörüleri
Kısa vadede, Trump’ın 90 günlük tarife erteleme kararı, piyasalarda bir nefes alma süreci yaratabilir. Ancak orta ve uzun vadede, Çin ile olan ticari tansiyonun devam edeceği ve belirsizliğin yeniden yükselebileceği öngörülmektedir.
ABD TÜFE ve ÜFE verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi durumunda, Fed’in temkinli duruşu sürdürülmek zorunda kalabilir. Bu senaryoda altın ve tahvil fiyatlarında yeniden yükseliş görülebilir. Öte yandan, petrol ve hisse senedi piyasalarının bu veriler karşısında hassasiyet göstermesi muhtemeldir.
Türkiye özelinde ise, sanayi üretiminde toparlanmanın sınırlı kalabileceği, yurt dışı portföy akımlarının kırılganlık göstermeye devam edeceği ve CDS primlerinin yüksek seyrini sürdüreceği bir çeyrek öngörülmektedir. BIST’te ise 9500 seviyesinin üzerine kalıcılık sağlanamazsa, teknik baskının yeniden artması mümkündür.
Genel Değerlendirme
Bugünkü ekonomik gündemde, Trump’ın gümrük tarifelerini askıya alması piyasalar üzerinde pozitif bir etki yaratmıştır. Bu gelişmenin etkisiyle ABD ve küresel borsalarda tarihi yükselişler kaydedilmiştir. Avrupa ve Asya borsaları bu ralliden olumlu etkilenmiştir. Altın ve petrol fiyatlarında da toparlanma yaşanırken, Türkiye’de BIST-100 endeksi kayıplarını telafi etmeye çalışmaktadır.
Gelecek öngörülerinde, Çin ile olan ticaret geriliminin sürebileceği, makroekonomik verilerin fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği, Türkiye tarafında ise üretim verileri ve yabancı yatırımcı davranışlarının piyasalar açısından kritik önemde olacağı değerlendirilmiştir.