Kredi Analizinde Kırmızı Bayraklar

Analist Dosyayı Açtı — İlk 5 Dakikada Ne Görüyor?

Kredi analistinin masasında yüzlerce dosya geçer. Bazılarını hızla onaylar, bazılarını detaylı inceler, bazılarını ilk sayfada işaretler. Bu işaretleme sebebi çoğunlukla tek bir rakam değildir — birkaç sinyalin bir arada görünmesidir.

Bu sinyallere bankacılıkta “kırmızı bayrak” denir. Kırmızı bayrak ret anlamına gelmez — ama analistin dikkat moduna geçmesi anlamına gelir. Dikkat modundaki analist her şeyi daha sıkı sorgular.

Kredi Dosyasındaki 6 Kırmızı Bayrak

• Ciro büyüyor ama kâr marjı düşüyor mu?
• FAVÖK pozitif ama nakit akışı negatif mi?
• Öz kaynaklar 3 yıldır büyümüyor mu?
• Kısa vadeli borçlar uzun vadeli varlıkları finanse ediyor mu?
• Birden fazla bankada eş zamanlı yüksek limit kullanımı var mı?
• Son 2 yılda vergi veya SGK yapılandırması yapıldı mı?

Bu sorulardan 3’üne “evet” diyorsanız dosyanız analistin “dikkatli incele” listesine girmiş demektir.

Bankalar Bu Sinyalleri Nasıl Değerlendirir?

Kırmızı bayrakların tek tek değil bir arada değerlendirilmesi gerekir. Her bayrak bir soru işareti açar. Soru işaretleri birikirsee analist “bu şirketi anlayamıyorum” moduna girer. Anlayamadığı şirkete kredi vermez.

Ciro büyüyor ama kâr marjı düşüyorsa analist şunu sorar: Büyüme maliyetli mi, yoksa fiyatlama gücü kaybediliyor mu? Cevap yoksa risk artar.

Vergi yapılandırması ise tek başına bile kırmızı bayraktır. Devlet alacaklarını ertelemek zorunda kalan şirket nakit baskısı altındadır. Banka bunu sessizce not eder.

Gerçek Bir KOBİ Örneği

Ankara’da yazılım ve IT hizmetleri veren bir şirket. 8 yıllık geçmiş, yıllık ciro 12 milyon TL. Ciro son 2 yılda yüzde 40 büyümüş ama net kâr marjı yüzde 12’den yüzde 6’ya düşmüş. FAVÖK pozitif ama serbest nakit akışı negatif — proje alacakları şişmiş. Bir vergi yapılandırması mevcut. Kısa vadeli borçlar öz kaynakların yüzde 230’unda. Dört kırmızı bayrak bir arada. Analist “mevcut limiti koru, artırma” kararı aldı.

Sonra ne oldu?

Vergi yapılandırması kapatıldı. Proje alacakları için ara ödeme şartı getirildi — alacak süresi 94 günden 58 güne indi. Kâr marjı düşüşünün sebebi yazılı olarak bankaya açıklandı.

Banka ret kararını değiştirdi. Bir sonraki yenileme döneminde limit yüzde 40 artışla onaylandı.

Kırmızı Bayrakları Temizlemek İçin 5 Adım

1. Kâr marjı düşüşünü açıklayın.
Marjınız düştüyse nedeni bilin ve bankaya aktarın. Geçici maliyet artışı ile yapısal bozulma farklı şeylerdir. Banka ikisini ayırt edemezse kötüsünü varsayar.

2. Nakit akışı tablosunu hazırlayın.
Bu tablo FAVÖK ile gerçek nakit arasındaki farkı gösterir. Sunulmaması analistin zihninde boşluk yaratır — boşluk her zaman riskle dolar.

3. Vergi ve SGK borçlarını öncelikli ödeyin.
Bu kalemler bilanço büyüklüğüne göre küçük görünse de banka için güçlü bir sinyal taşır. Bankalar en sık bu sinyali sessizce not eder.

4. Kısa vadeli borç yapısını gözden geçirin.
Kısa vadeli borçlar öz kaynakları aşıyorsa vade uzatma değerlendirin. Bu oran düşürülmeden limit artışı zorlaşır.

5. Dosyanızı bankaya vermeden önce kendiniz okuyun.
Soru işareti bırakan her kalem için cevabınız hazır olsun. Bankalar en sık açıklanamayan anomalilerde yavaş hareket eder.

Peki Sizin Dosyanızda Kaç Kırmızı Bayrak Var?

Şirketinizin kredi dosyasının banka gözündeki görünümünü net olarak ortaya koymak için KAYIRA Finansal Check-Up‘ı inceleyebilirsiniz.

Siz şirketinizi biliyor olabilirsiniz. Önemli olan bankanın ne gördüğüdür.