Ekonomik Gündem [20 Kasım 2024]

Küresel ve Yerel Gelişmeler

Rusya: Nükleer Doktrin ve Tepkiler

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesine yönelik balistik füze saldırılarına nükleer silahla yanıt verilmesine olanak sağlayan doktrini onaylamıştır. Bu karar, uluslararası kamuoyunda geniş çaplı eleştiriler almıştır. Özellikle bu kararın, jeopolitik riskleri artıracağı ve küresel güvenlik dengelerini olumsuz etkileyeceği belirtilmektedir. Bu gelişme, piyasalar üzerinde de belirsizlik yaratmaya devam etmektedir.

Ukrayna: IMF Kredi Desteği

Uluslararası Para Fonu (IMF), Ukrayna’ya ilişkin dört yıllık kredi programının altıncı incelemesini tamamladığını duyurmuştur. Bu kapsamda, Ukrayna’ya 1,1 milyar dolarlık kredi verilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Bu destek, savaşın ekonomik etkileriyle mücadele eden Ukrayna için önemli bir finansman kaynağı olarak değerlendirilmektedir. IMF’nin bu kredi desteği, Ukrayna’nın ekonomik toparlanmasını destekleyecek önemli adımlardan biri olarak görülmektedir.

Çin: Genç İşsizlik Oranlarındaki Karışık Görünüm

Çin Ulusal İstatistik Bürosu’nun (UİB) verilerine göre, Ekim ayında 16-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranı %17,6’dan %17,1’e düşerken, 25-29 yaş grubunda bu oran %6,7’den %6,8’e yükselmiştir. Genel işsizlik oranı %5 civarında sabit kalmış olsa da, genç işsizlik oranının son dört aydır %17’nin üzerinde seyretmesi, Çin ekonomisi için önemli bir sorun olarak değerlendirilmektedir.

Gelecek Öngörüler

Çin’deki genç işsizlik oranlarının, 2025 yılına kadar kademeli olarak azalması beklenmektedir. Ancak, eğitimli genç nüfusa uygun iş imkânlarının artırılması gerektiği, aksi halde bu sorunun ekonomik büyüme üzerinde kalıcı bir baskı yaratabileceği ifade edilmektedir.

Euro Bölgesi: Enflasyon ve Ekonomik Görünüm

Euro Bölgesi’nde Ekim ayına ilişkin TÜFE verileri, aylık bazda %0,3 artarken, yıllık bazda %2,0 seviyesine yükselmiştir. Gıda ve enerji maliyetlerindeki artış, bu yükselişi destekleyen faktörler arasında yer almıştır. Çekirdek TÜFE ise %2,7 ile sabit kalmış, ancak manşet enflasyonda yukarı yönlü ivmenin sürdüğü görülmüştür.

Gelecek Öngörüler

Euro Bölgesi’nde çekirdek enflasyonun bir süre daha yüksek seviyelerde kalacağı ve manşet enflasyonun ise baz etkileriyle daha da artabileceği öngörülmektedir. Ancak, ücret baskılarının azalması ve maliyet baskılarının hafiflemesi durumunda, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) Aralık ayında faiz indirimi yapabileceği belirtilmektedir. OIS piyasalarında, faiz indirim beklentilerinin fiyatlandığı ve 2025 yılının ilk çeyreğinde de bu beklentilerin süreceği öngörülmektedir.

ABD: İnşaat ve Konut Verileri

ABD’de Ekim ayında konut başlangıçları %3,1 oranında azalarak 1,31 milyona gerilemiştir. Bu düşüşte, özellikle Güney eyaletlerinde yaşanan kasırgaların inşaat faaliyetlerini olumsuz etkilemesi önemli bir rol oynamıştır. İnşaat izinleri ise %0,6 azalışla 1,42 milyon olarak gerçekleşmiştir. ABD’de konut sektöründeki bu yavaşlama, tüketici harcamaları ve büyüme üzerinde baskı yaratabilecek bir sinyal olarak değerlendirilmektedir.

Fed ve Finansal Sistem

Fed tarafından yayımlanan raporda, ticari gayrimenkul kredilerindeki temerrüt oranlarının 2014’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, ABD bankacılık sisteminin genel olarak sağlam olduğu ifade edilmiştir.

Gelecek Öngörüler

ABD konut piyasasında toparlanmanın 2025 yılının ikinci yarısına kadar sınırlı kalması beklenmektedir. Ayrıca, Fed’in sıkı para politikasının 2025’in ilk çeyreğinde gevşemeye başlayabileceği ancak bu sürecin kademeli olacağı öngörülmektedir.

Türkiye: BIST100 ve Ekonomik Gelişmeler

Borsa ve Teknik Görünüm

BIST100 endeksi, dün %2’ye yakın bir geri çekilme yaşamış, kapanış 9233 seviyesinde gerçekleşmiştir. 9500 seviyesi, güçlü bir direnç olarak belirlenirken, 9233-9145 bandı, yakın destek bölgesi olarak takip edilmektedir. Endeksin 9500 seviyesinin üzerinde tutunması halinde, 9678-9696 direnç bölgesine doğru hareketin hızlanacağı belirtilmektedir.

Uluslararası Yatırım Pozisyonu

Eylül itibarıyla Türkiye’nin yurt dışı varlıkları %6,7 artışla 354,8 milyar dolar, yükümlülükleri ise %3,3 artışla 672,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) ise -318,1 milyar dolar seviyesinde sabit kalmıştır.

Konut Sektörü ve Enflasyon

Türkiye’de konut sektöründeki fiyat artışları, Ekim ayında bir önceki aya göre %2,1, yıllık bazda ise %26,8 olarak gerçekleşmiştir. Kur baskısı ve inşaat maliyetlerindeki artış, konut fiyatlarını yukarı çekmeye devam etmektedir.

Türkiye’nin 2025 Beklentileri

1. Enflasyon:

   Enflasyonun 2025 yılında %20-25 bandına gerilemesi beklenmektedir. Bu düşüşte, sıkı para politikasının etkili olduğu, ancak talepteki artış ve kur baskısının bu düşüşü sınırlayabileceği öngörülmektedir.

2. Faiz Politikası:

   2025 yılında faiz oranlarında kademeli bir indirime gidileceği tahmin edilmektedir. Ancak, bu sürecin TL üzerinde baskı yaratma riski taşımaktadır. Yine de bu faiz indirimlerinin, büyümeyi desteklemesi ve yatırım ortamını canlandırması beklenmektedir.

3. Büyüme:

   Türkiye’nin 2025 yılında %3,5-4,0 aralığında büyümesi beklenmektedir. İhracat pazarlarındaki toparlanma ve turizm gelirlerindeki artış, büyümeyi destekleyecek önemli faktörler arasında yer alacaktır.

4. Konut ve İnşaat Sektörü:

   Konut sektöründeki fiyat artışlarının, 2025 yılında maliyet baskılarının hafiflemesiyle yavaşlaması beklenmektedir. Ancak faiz indirimi, konut talebini artırarak sektörde hareketlilik yaratabilir.

5. Dış Yatırımlar ve Cari Denge:

   Türkiye’nin, dış yatırımları çekebilmek için reformlarını hızlandırması ve ekonomik belirsizlikleri azaltması gerekmektedir. Cari denge üzerindeki baskının, enerji maliyetlerinin kontrol altına alınmasıyla hafifletilebileceği düşünülmektedir.

Genel Değerlendirme

Küresel ekonomi, jeopolitik risklerin ve ekonomik belirsizliklerin yoğun olduğu bir dönemden geçmektedir. Türkiye, 2025 yılında hem reformlarla hem de dengeli bir para politikasıyla büyüme hedeflerini desteklemeye çalışacaktır. Ancak, kur dalgalanmaları ve dış finansman ihtiyacı gibi risklerin yönetilmesi kritik olacaktır.