Ekonomik Gündem – [2 Ocak 2025]
Çin Ekonomik Göstergeleri: Yavaşlayan İmalat ve Toparlanma Sinyalleri
Aralık Caixin İmalat PMI, 51,5’ten 50,5’e gerileyerek beklentilerin (51,6) altında açıklanmıştır.
Bu düşüş, küresel ticaret belirsizlikleri ve zayıf ihracat talebi nedeniyle Çin ekonomisi üzerindeki baskıyı artırmaktadır.
Bileşik PMI ise aynı dönemde 50,8’den 52,2’ye yükselerek, imalat dışı sektörlerde toparlanma eğilimini ortaya koymuştur.
- Yorum: Çin ekonomisinin büyüme trendini sürdürebilmesi için hükümetin daha güçlü teşvik politikaları ve yuanın değerini destekleyici adımlar atması beklenmektedir.
ECB Başkanı Lagarde’ın 2025 Değerlendirmesi
ECB Başkanı Christine Lagarde, 2024’te enflasyonda önemli ilerlemeler kaydedildiğini ve %2’lik sürdürülebilir enflasyon hedefine bağlı kalındığını ifade etmiştir. Ancak, 2025 yılının ekonomik dalgalanmalar açısından zorlu geçebileceği konusunda uyarılarda bulunmuştur.
- Yorum: Avrupa Merkez Bankası’nın politika duruşu, ekonomik büyümeyi desteklerken enflasyon risklerini kontrol altında tutmaya odaklanacaktır.
ABD Konut Verileri: Yavaşlamanın Devamı
Ekim Konut Fiyatları Endeksi, aylık bazda %0,4 artış göstererek beklentilerin (%0,5) altında kalmıştır.
- Önceki dönemde %0,7 artışla daha güçlü bir büyüme kaydedilmişti.
Bu durum, ABD konut piyasasında yavaşlamanın devam ettiğini göstermektedir.
- Yorum: ABD konut piyasasındaki bu durgunluk, faiz oranlarının yüksek seyretmesi ve inşaat sektöründeki maliyet artışları ile ilişkilendirilmiştir. Bu eğilim, 2025’in ilk çeyreğinde de devam edebilir.
Türkiye: Kasım Ticaret Dengesi
Kasım ayı ticaret açığı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %24,9 artarak 5,1 milyar dolardan 7 milyar dolara yükselmiştir.
- İhracat: %3,1 azalarak 22 milyar 29 milyon dolar.
- İthalat: %2,7 artarak 29 milyar 75 milyon dolar.
- İhracatın ithalatı karşılama oranı: Bir önceki yıl %79,4 iken Kasım 2024’te %74,9’a gerilemiştir.
Ocak-Kasım Dönemi Verileri:
- Dış Ticaret Açığı: %26,8 azalarak 100 milyar 24 milyon dolardan 73 milyar 34 milyon dolara düşmüştür.
- İhracatın İthalatı Karşılama Oranı: %69,9’dan %76,5’e yükselmiştir.
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat, Kasım ayında %1 artış göstermiştir.
- Enerji ithalatı: %15 artmıştır.
- Altın ithalatı: %19,55 artışla dış ticaret dengesindeki baskı unsurlarından biri olmuştur.
- Yorum: İhracat tarafındaki azalma ve enerji ithalatındaki artış, dış ticaret açığını artıran temel faktörler olarak dikkat çekmektedir. Ancak, Ocak-Kasım dönemi verilerindeki iyileşme, yıl genelindeki performansın daha olumlu olduğuna işaret etmektedir.
İstanbul Yaşam Maliyeti: Yükselen Tüketici Fiyatları
İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) açıkladığı Aralık Ücretliler Geçinme İndeksi, bir önceki aya göre %1,74, yıllık bazda ise %55,27 artmıştır.
- Toptan Eşya Fiyatları İndeksi: Aylık bazda %0,82, yıllık bazda %40,64 artış göstermiştir.
- Perakende fiyatlarda en yüksek artış: %4,55 ile konut grubunda.
- Toptan eşya fiyatlarında en yüksek artış: %4,26 ile mensucat grubunda.
- Yorum: İstanbul’da yaşam maliyetleri özellikle konut ve gıda gruplarında belirgin bir şekilde artmaya devam etmektedir. Bu durum, tüketiciler üzerindeki baskıyı artırmaktadır.
TCMB: Temerrüt Faiz Oranını Artırdı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ticari işletmelerde geç ödemelerde temerrüt faiz oranını %48’den %53,25’e yükseltmiştir.
- Amaç: Ticari alacakların tahsilat sürecini hızlandırmak ve finansal istikrarı sağlamaktır.
- Yorum: Bu adım, işletmeler arası ödeme dengesizliklerini azaltabilir. Ancak faiz oranlarının yükselmesi, maliyet artışı baskısı oluşturabilir.
Genel Değerlendirme
Küresel ekonomide açıklanan veriler, 2025 yılına girerken farklı bölgelerdeki ekonomik dinamiklerin çeşitlendiğini göstermektedir:
- Çin: İmalat sektöründeki yavaşlama ve hizmet sektöründeki toparlanma, ekonominin dengesizliklerle mücadele ettiğini göstermektedir. Yuanın değerini desteklemek ve büyümeyi hızlandırmak için daha güçlü önlemler alınması beklenmektedir.
- Avrupa: ECB Başkanı Lagarde’ın açıklamaları, 2025 yılının ekonomik belirsizliklerle geçeceğine işaret etmektedir. Enflasyon kontrolü ve büyüme odaklı politikalar, ECB’nin öncelikli hedefleri olmaya devam edecektir.
- ABD: Konut piyasasındaki durgunluk, büyümeyi sınırlayan bir faktör olarak öne çıkarken, ekonomik toparlanmanın sürdürülebilirliği açısından dikkatle izlenmesi gereken bir unsurdur.
- Türkiye: Dış ticaret açığındaki artış, özellikle enerji ve altın ithalatından kaynaklanmaktadır. Ancak uzun vadeli göstergeler daha olumlu bir tablo sunmaktadır. Yaşam maliyetleri ve ticari faiz oranlarındaki değişiklikler, ekonomik aktivite üzerinde etkili olacaktır.
Gelecek Öngörüler
- Çin: İmalat sektöründeki büyüme hızını artırmak için teşvik politikalarına ağırlık verilecektir. Yuan üzerindeki baskılar, finansal piyasaları etkileyebilir.
- Avrupa: ECB, büyüme ve enflasyon dengesini sağlamak için 2025’in ilk çeyreğinde daha dikkatli bir politika duruşu sergileyecektir.
- ABD: Konut piyasasındaki yavaşlamaya rağmen, iç tüketim ve hizmet sektörü büyümeyi desteklemeye devam edecektir.
- Türkiye: Ticari faiz oranlarının artırılması ve yaşam maliyetlerindeki yükseliş, kısa vadede ekonomik aktiviteyi sınırlayabilir. Ancak dış ticaret performansındaki uzun vadeli iyileşme umut vadetmektedir.