Ekonomik Gündem [2 Aralık 2024]

Bugün açıklanan veriler arasında Euro Bölgesi enflasyonu, Türkiye’nin 3. çeyrek GSYİH verileri ve İstanbul Ticaret Odası (İTO) fiyat endeksleri öne çıkmaktadır. Küresel ve yerel ekonomik dinamikler, bu veriler ışığında yeniden şekillenmekte ve gelecek döneme yönelik önemli ipuçları vermektedir.

Euro Bölgesi: Enflasyon ve ECB Beklentileri
Eurostat tarafından yayımlanan verilere göre, Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, Kasım ayında %2’den %2,3’e yükselerek beklentilere paralel açıklandı.
* Enerji, gıda, alkol ve tütün fiyatları hariç çekirdek enflasyon %2,7 seviyesinde sabit kalmıştır ve bu rakam üst üste üçüncü kez değişmemiştir.
* Enflasyonun yukarı yönlü hareketi, özellikle enerji fiyatlarındaki oynaklığın devam ettiğini göstermektedir. Ancak çekirdek enflasyonun sabit kalması, ECB’nin sıkı para politikasını gevşetme yönündeki baskılarını artırmaktadır.

JPMorgan ve ekonomist Greg Fuzesi’nin değerlendirmelerine göre:
1. PMI seviyelerindeki düşüş, hizmet enflasyonunun ivmesindeki yavaşlama ve ticaret hacmindeki belirsizlikler, ECB’nin Aralık toplantısında faiz indirimlerini hızlandırabileceği beklentisini artırmıştır.
2. ECB’nin faiz politikasındaki değişim, 2024’ün son çeyreğinde piyasalarda dalgalanmaya neden olabilir ve sermaye akışları üzerinde etkili olacaktır.

Türkiye: 3. Çeyrek GSYİH Verileri
Türkiye ekonomisi, 2024’ün üçüncü çeyreğinde büyüme performansı açısından zayıf bir görünüm sergiledi.
* GSYİH, yıllık bazda %2,1 oranında büyümüş, ancak bu rakam piyasa beklentisi olan %2,5’in altında kalmıştır.
* Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYİH, çeyreklik bazda -%0,2 daralarak teknik resesyona işaret etmiştir.
* Türkiye’nin ikinci çeyrekteki büyüme oranı da -%0,2’ye aşağı yönlü revize edilmiştir.

Üretim Yöntemiyle GSYİH Verileri
* Sanayi üretimi, yıllık bazda %2,2 gerileyerek büyümeyi baskılayan en önemli unsur olmuştur. * İnşaat sektörü, %9,2’lik büyümeyle olumlu bir katkı sağlamış; hanehalkı harcamaları ise %3,1 artış göstermiştir. * Cari fiyatlarla GSYİH, 2023’ün aynı çeyreğine kıyasla %53,3 artışla 11,9 trilyon TL olarak kaydedilmiştir.
Ekonominin çeyrek bazda küçülmesinde, TCMB’nin sıkı para politikası çerçevesinde artan faiz oranlarının sanayi üretimi ve yatırımları zayıflatması etkili olmuştur.
* PMI Endeksi, kapasite kullanım oranındaki düşüş ve tüketimdeki yavaşlama gibi öncü göstergeler, son çeyrek büyümesinin de zayıf kalabileceğine işaret etmektedir.
* TCMB’nin gevşek para politikasına geçiş hızı, büyüme üzerinde kritik bir rol oynayacaktır.

Dezenflasyon Süreci ve Büyüme
* İki çeyrek üst üste daralma, tüketimdeki düşüşle birleşerek enflasyon üzerinde ılımlı bir yavaşlama etkisi yaratmıştır.
* Ancak ithalat hacimlerindeki gerileme ve sanayi üretimindeki zayıflama, ekonominin toparlanma sürecini yavaşlatabilir.

İTO: İstanbul Fiyat Endeksleri
İstanbul Ticaret Odası tarafından açıklanan Kasım ayı Ücretliler Geçinme İndeksi ve Toptan Eşya Fiyatları İndeksi verileri, enflasyon dinamiklerine ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır:
* Ücretliler Geçinme İndeksi, aylık bazda %3,07 artış göstermiştir.
* Toptan Eşya Fiyatları İndeksi, aylık bazda %2,68 artış kaydetmiştir. * Yıllık bazda artış oranları sırasıyla %57,99 ve %42,72 olmuştur.
Bu rakamlar, İstanbul’daki enflasyon baskılarının hâlen güçlü olduğunu ve tüketici üzerindeki maliyet artışlarının sürdüğünü göstermektedir.

Gelecek Öngörüleri
1. Euro Bölgesi’nde ECB’nin gevşeme politikaları, enflasyon kontrolü ve ekonomik büyüme arasında bir denge kurmaya çalışırken piyasaları dalgalandırabilir.
2. Türkiye ekonomisi, dış talep ve sanayi üretimindeki zayıflığın yanı sıra yüksek faiz oranlarının etkileriyle yılın son çeyreğinde de büyüme zorlukları yaşayabilir.
3. İstanbul fiyat endeksleri, dezenflasyon sürecinin daha yavaş ilerleyeceğini ve maliyet baskılarının 2024 sonuna kadar devam edeceğini göstermektedir.
4. TCMB’nin faiz indirim hızının ekonomik toparlanma üzerindeki etkisi, 2024’ün ilk çeyreğinde netleşecektir.

Genel Değerlendirme
Bugünkü ekonomik veriler, hem küresel hem de yerel ölçekte para politikalarının ve enflasyon dinamiklerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerine dair önemli ipuçları sunmaktadır:
* Euro Bölgesi’nde enflasyon baskıları, parasal gevşeme beklentilerini güçlendirmiştir.
* Türkiye’nin ekonomik performansı, sıkı para politikalarının yatırımlar ve sanayi üretimi üzerindeki etkilerini açıkça yansıtmaktadır.
* İstanbul’daki fiyat hareketleri, tüketici harcamalarını baskılayan önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Bu gelişmeler ışığında, kapsamlı ve dengeli ekonomik politikaların uygulanması, büyüme ve fiyat istikrarı açısından kritik öneme sahiptir.