Bankalar KOBİ’lere Kredi Verirken Nelere Bakar?
Kredi Masasının Karşı Tarafında Ne Var?
Kredi başvurusu yaptınız. Belgeler teslim edildi. Şimdi ne oluyor? Dosya kimin önüne gidiyor, kim ne bakıyor, karar nasıl veriliyor?
Çoğu patron bu süreci bilmez. Bilmediği için hazırlıksız gider. Hazırlıksız gittiği için zayıf bir izlenim bırakır. Zayıf izlenim kredi kararını etkiler.
Banka Kredi Analizinde 6 Temel Kritere Bakar
1. Ödeme gücü — Can the company pay?
FAVÖK, nakit akışı, borç servis karşılama oranı. Şirket mevcut ve yeni borcu ödeyebilir mi? Bu en kritik sorudur.
2. Karakter — Will they pay?
Ödeme geçmişi, Risk Merkezi kaydı, bankacıyla ilişki kalitesi. Ödeme gücü olsa bile ödeme niyeti şüpheliyse banka vermez.
3. Sermaye — How much skin in the game?
Öz kaynak büyüklüğü ve trendi. Kendi parasını koyan patron şirketi daha ciddiye alır. Öz kaynak zayıfsa banka “ortak yok, risk tamamen bizde” düşünür.
4. Teminat — What if they can’t pay?
İpotek, araç rehni, ticari alacak temliki. Geri ödeme gerçekleşmezse banka ne alır? Teminat kalitesi ve likiditesi önemlidir.
5. Durum — What’s the context?
Sektör riski, ekonomik ortam, rekabet yapısı. İşin yapısal olarak sürdürülebilir olup olmadığı değerlendirilir.
6. Amaç — What’s the money for?
Kredi ne için kullanılacak? Yatırım mı, işletme sermayesi mi, başka borcun ödenmesi mi? Amaç net ve mantıklıysa banka rahatlar.
🔴 Bankacı Gözüyle İlk İzlenim
Bu 6 kriterden hangilerinde zayıf sinyal var? Aşağıdaki üç sorudan ikisine “evet” diyorsanız dosyanız güçlendirme gerektiriyor:
- ☐ Borç servis karşılama oranı 1,3’ün altında
- ☐ Risk Merkezi’nde son 3 yılda olumsuz kayıt var
- ☐ Teminat değeri talep edilen kredinin yüzde 70’ini karşılamıyor
🟢 0–1 evet → Dosya 6 kriterde güçlü görünüyor. Başvuru zamanı doğru seçilirse olumlu sonuç beklenir.
🟡 2 evet → Banka bu tabloyu yakından incelemeye başlar. Bazı kriterler güçlendirilmeli.
🔴 3 evet → Dosya birden fazla kriterde zayıf. Başvurudan önce hazırlık şart.
Kredi Komitesi Nasıl Karar Verir?
Dosya önce kredi analisti tarafından incelenir. Analist bir rapor hazırlar — güçlü ve zayıf tarafları, finansal oranları, Risk Merkezi görünümünü, teminat değerlemesini içerir. Bu rapor kredi komitesine gider.
Komite dosyayı tartışır. Küçük limitlerde analist tek başına karar verebilir. Büyük limitlerde birden fazla komite üyesinin onayı gerekir. En büyük limitlerde genel müdürlük onayı şartı olabilir.
Komitenin önünde iki soru vardır: Bu krediyi verelim mi? Verirsek hangi koşullarla? İkinci sorunun cevabı faiz oranı, teminat koşulu, vade ve limit büyüklüğünü belirler. İyi hazırlanmış dosya sadece onay değil, daha iyi koşullar da üretir.
Gerçek Bir KOBİ Örneği
Trabzon’da balık işleme ve ihracatı yapan bir şirket. Yıllık ciro 38 milyon TL. Yatırım kredisi başvurusu — soğuk hava deposu için 5 milyon TL.
İlk başvuruda dosya hazırlığı eksikti. Kredi neye kullanılacak sorusuna net cevap yoktu. Nakit akışı projeksiyonu yoktu. Teminat yetersizdi. Ret geldi.
İkinci başvuruya 3 ay hazırlandılar: Yatırımın geri dönüş hesabı yapıldı, 3 yıllık nakit akışı projeksiyonu hazırlandı, gayrimenkul ipoteği eklendi, bankacıyla önceden görüşüldü ve yatırım planı anlatıldı.
Banka ret kararını değiştirdi. Aynı dosya, aynı şirket — ama bu sefer hazırlıklı. 4,5 milyon TL kredi onaylandı.
Dosyanız 6 Kriterde Nasıl Görünüyor?
Bankanın kredi kararında baktığı 6 kriterden hangilerinde güçlü, hangilerinde zayıfsınız?
Kredi profil değerlendirmenizi görmek için KAYIRA Finansal Check-Up‘ı inceleyebilirsiniz.
Siz şirketinizi biliyor olabilirsiniz. Önemli olan bankanın ne gördüğüdür.