Bankalar KOBİ’lere Kredi Verirken Nelere Bakar?
Banka kredi kararını nasıl verir? Komitede hangi sorular sorulur? Dosyanız masada beklerken değerlendirmecinin aklından neler geçiyor? Bu yazı o soruların yanıtıdır.
5C Modeli: Bankacılığın Temel Çerçevesi
Bankalar KOBİ değerlendirmesinde evrensel bir çerçeve kullanır: Character (karakter), Capacity (kapasite), Capital (sermaye), Collateral (teminat), Conditions (koşullar). Her biri ayrı bir soruyu yanıtlar.
Karakter: Bu Patrona Güvenilir mi?
Risk Merkezi geçmişi, şirket sahibinin kişisel sicili, sektördeki itibarı, bankacıyla kurulan iletişimin kalitesi. Rakamlar iyi olsa bile bankacı patrona güvenmiyorsa kredi zorlanır.
Kapasite: Kredi Geri Ödenebilir mi?
FAVÖK, borç servis karşılama oranı, nakit akışı projeksiyonu. “Bu şirket taksitleri ödeyebilir mi?” sorusunun sayısal yanıtı. Borç / FAVÖK oranı genellikle 4-5x eşiğinde değerlendirilir.
Sermaye: Sahip Ne Kadar Risk Alıyor?
Öz kaynak oranı, şirketin kendi kaynakları. Toplam varlıkların yüzde kaçı öz kaynakla finanse ediliyor? Düşük öz kaynak oranı “şirket tamamen banka parasıyla ayakta” mesajı verir.
Teminat: Kredi Geri Dönmezse Ne Olur?
Gayrimenkul ipoteği, araç rehni, kefalet, ticari alacak temliki. Teminat kredinin sigortasıdır. Teminat kalitesi ve likiditesi önemlidir — değerlenmesi zor teminatlar bankacı için daha az cazip.
Koşullar: Sektör ve Ekonomi Nerede?
Sektörün genel durumu, makroekonomik ortam, faiz seviyesi. Bankalar bazı sektörlere dönemsel kısıtlamalar uygular. Başvurunun zamanlaması da bu açıdan önemlidir.
Son Söz
Banka değerlendirmesi tek boyutlu değildir. Zayıf bir alan güçlü alanlarla dengelenebilir. Güçlü yönlerinizi öne çıkarmak, zayıf yönlerinizi bağlamıyla birlikte sunmak fark yaratır.