Alacak Tahsilat Süresini Kısaltmanın 8 Yolu

Para Faturada Duruyor — Kasaya Girmesi Kaç Gün Sürüyor?

Mal sattınız, fatura kestiniz. İş bitti mi? Hayır. Para henüz gelmedi. 60, 90, bazen 120 gün sonra gelecek. O süre boyunca tedarikçiye ödüyorsunuz, maaş veriyorsunuz, vergi yatırıyorsunuz. Banka kredisiyle.

Alacak tahsilat süresi nakit döngünüzün en büyük düşmanıdır. Ve çoğu şirket bunu kısaltmak için sistematik hiçbir şey yapmıyor.

Tahsilat Süresini Kısaltan 8 Yöntem

1. Erken ödeme indirimi sunun.
Müşteriye “30 gün yerine 10 günde ödersen yüzde 1,5 indirim” teklif edin. Müşteri için cazip, sizin için nakit. Yıllık maliyeti hesaplarsanız banka faizinden ucuz çıkar.

2. Faturayı anında kesin.
Mal teslim edildiği gün fatura kesilmeli. “Ay sonunda toplu faturalıyoruz” alışkanlığı tahsilat süresini gereksiz uzatır. Her geciken fatura tarihi ödemeyi de geciktirir.

3. Tahsilat takip sistemi kurun.
Vade gelmeden 3 gün önce hatırlatma, vade günü kontrol, +3 gün ikinci hatırlatma. Bu sistemi kurmayan şirket müşterinin unutmasına izin veriyor.

4. Çek ve senet vadesini kısaltın.
Müşteri çek veriyorsa vadesini müzakere edin. 120 günlük çek yerine 90 gün teklif edin — müşteri çoğu zaman kabul eder çünkü o da düşünmemişti.

5. Avans alın.
Büyük siparişlerde yüzde 20-30 avans isteyin. Proje bazlı işlerde ara ödemeler koyun. Avans hem nakit açar hem müşteri bağlılığını artırır.

6. Riskli müşteriye vade vermeyin.
Geçmişte geciktiren müşteriye aynı vadeyi tekrar vermek hata. Peşin veya kısa vade zorunluluğu koyun. Müşteri kabul etmiyorsa o iş kârlı değil demektir.

7. Faktoring kullanın.
Güvenilir büyük müşteriler için faturalarınızı faktoring şirketine devredin. 90 günlük alacak 3-5 günde nakde dönür. Maliyet var ama nakit döngüsü dramatik iyileşir.

8. Müşteri konsantrasyonunu azaltın.
Tek müşteri toplam alacağınızın yüzde 40’ını tutuyorsa o müşteri gecikince sisteminiz çöker. Müşteri tabanını çeşitlendirmek tahsilat riskini dağıtır. Bankalar en sık müşteri konsantrasyon riskini negatif değerlendirir.

Bankalar Alacak Tahsilat Yapısını Nasıl Değerlendirir?

Banka analistinin alacaklara bakışı ikidir: Hız ve kalite. Hız — ortalama tahsilat süresi kaç gün? Kalite — alacakların yaşlandırma dağılımı nasıl?

Yaşlandırma analizi şunu gösterir: Alacakların yüzde kaçı 0-30 gün, yüzde kaçı 30-60, yüzde kaçı 60-90, yüzde kaçı 90 gün üzeri? 90 gün üzeri oran yükseldikçe banka şüpheli alacak riskini hesaplar ve bu tutarı bilanço değerinden düşerek gerçek finansal gücü yeniden hesaplar.

Müşteri konsantrasyonu da kritiktir. Beş müşteri toplam alacağın yüzde 80’ini tutuyorsa birinin gecikmesi tüm sistemi bozar. Banka bu konsantrasyonu tahsilat riski olarak işaretler.

Gerçek Bir KOBİ Örneği

Bursa’da otomotiv yan sanayi ürünleri satan bir şirket. Yıllık ciro 19 milyon TL. Alacak tahsilat süresi 94 gün. Alacakların yüzde 44’ü 90 gün üzerinde. Üç büyük müşteri toplam alacağın yüzde 71’ini tutuyor.

Banka limit yenileme döneminde bu tabloyu gördü ve “alacak yapısı yüksek risk içeriyor” gerekçesiyle limit artışını reddetti.

Adım adım çalışıldı: Erken ödeme indirimi sunuldu — üç müşteri kabul etti. Tahsilat takip sistemi kuruldu. Riskli iki müşteriye vade kısaltıldı. 8 ayda tahsilat süresi 94 günden 61 güne indi. 90 gün üzeri oran yüzde 44’ten yüzde 19’a düştü.

Banka ret kararını değiştirdi. Bir sonraki yenileme döneminde limit yüzde 50 artışla onaylandı.

Alacak Tahsilat Süreniz Bankacı Gözünde Nasıl Görünüyor?